Zero to One (Part I)

หนังสือ Zero to One เขียนโดย Peter Thiel (ผู้ร่วมก่อตั้ง Paypal ซึ่งขณะนี้ดำรงตำแหน่งที่ปรึกษาประธานาธิบดีของ USA) กล่าวถึงการดำเนินธุรกิจแบบ Startup ไว้หลายประการ  ซึ่งสามารถสรุปได้ดังต่อไปนี้:

  1. จะคาดการณ์อนาคตได้ดีต้องรู้จัก “อ่าน” ปัจจุบันอย่างวิพากษ์

อนาคตนั้นก่อตัวจากความเปลี่ยนแปลงหรือความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่องของปัจจุบัน (progress) และความก้าวหน้านี้จะก่อร่างสร้างตัวเป็นอนาคตที่แตกต่างจากปัจจุบัน และนั่นคือเหตุผลที่อธิบายว่าทำไมอนาคตจึงแตกต่างจากปัจจุบันเสมอ

Thiel เสนอว่าความก้าวหน้าแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ 1) ความก้าวหน้าตามแนวนอน (horizontal) และความเก้าวหน้าตามแนวตั้ง (vertical)

ความก้าวหน้าตามแนวนอน (horizontal progress) เกิดการจากการนำความความคิด หรือนวตกรรมที่มีอยู่แล้วขยายไปยังตลาดหรือพื้นที่ใหม่ ตัวอย่างของความก้าวหน้าตามแนวนอน เช่น โลกาภิวัฒน์ (globalisation) ในทางตรงข้ามความก้าวหน้าตามแนวตั้ง (vertical progress) เกิดจากการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ที่ยังไม่เคยมีมาก่อน เช่นการสร้างเทคโนโลยี หรือวิธีการใหม่ๆ

เราสามารถกล่าวได้ว่า horizontal progress เป็นการก้าวจาก 1 ไป N ส่วน vertical integration เป็นการก้าวจาก 0 ไป 1 ตัวอย่างของ  horizontal progress เช่น การผลิต smart phone เป็นจำนวนมาก (mass production และกระจายสินค้าไปยังประเทศกำลังพัฒนา ในขณะที่ vertical progress ก็คือ การคิดสร้าง smart phone ในเวลาที่โลกนี้ยังไม่เคยมี smart phone มาก่อน (ถ้านึกไม่ออกให้ย้อนกลับไปปี 2007 ตอนที่ Apple ได้นำเสนอ iPhone รุ่นแรกออกสู่ตลาด ณ เวลานั้นไม่มีใครคิดออกว่า multi-touch บนโทรศัพท์เป็นอย่างไร หรือคิดไม่ถึงว่าโทรศัพท์ไม่ต้องมี physical keyboard ก็ได้ และหลังจากนั้นก็มี horizontal progress เกิดขึ้นอย่างกว้างขวาง คือ บริษัทอื่นๆได้นำแนวคิด smart phone ของ Apple ไปใช้กับผลิตภัณฑ์ของตนเอง จนทุกวันนี้ smart phone กลายเป็นอุปกรณ์มาตรฐานของผู้คนจำนวนมาก)

Vertical progress นั้นคาดเดาได้อยากกว่า horizontal progress มากนัก เนื่องจากมนุษย์มีข้อจำกัดในนึกถึงสิ่งที่ไม่เคยมีหรือไม่เคยเห็นมาก่อน หากเราต้องการพยากรณ์ veretical progress ได้ เราต้องหัดมองปัจจุบันด้วยสายตาอย่างใหม่  หัดตั้งคำถาม และต้องไม่พอใจกับความจำเจหรือการคิดในกรอบแบบเดิมๆ ต้องหัดวิพากษ์สิ่งที่มีอยู่ในปัจจุบัน (ซึ่งไม่ได้แปลว่าให้มองโลกในแง่ลบ แต่ต้องหัดตั้งคำถามให้เก่ง)

Peter Thiel  มักจะถามผู้ที่มาสัมภาษย์งานกับเขาว่า มีความเชื่อ(ที่ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง)ใดบ้างที่ถูกสัมภาษย์ไม่เห็นด้วย Thiel เชื่อว่าผู้ที่มีความคิดเชิงวิพากษ์เท่านั้นที่จะสามารถคิดนอกกรอบและเปลี่ยนอนาคตได้

…อ่านต่อ Part II เร็วๆ นี้

Damrongsak Naparat

Share

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Post comment